Posts

लघुवित्तको अबको बाटो इम्प्याक्टफुल बिजनेस ।

Image
आर.आर हरिकृष्ण जोश  नेपालमा गरिबी निवारण , ग्रामीण रोजगारी सिर्जना र आर्थिक समावेशीकरणको प्रमुख संवाहकका रूपमा लघुवित्त (Microfinance) क्षेत्रले झन्डै साढे तीन दशक लामो यात्रा तय गरिसकेको छ। सुरुवाती चरणमा दूरदराजका विपन्न र बैंकिङ पहुँच नभएका समुदायका लागि ' वरदान ' साबित भएको यो क्षेत्र पछिल्ला वर्षहरूमा भने बिभिन्न समीक्षा र चुनौतीको मोडमा उभिएको छ। बजारमा देखिएका विकृति , ग्राहकको ऋणको बहुबैकीङ् र लघुवित्त विरुद्धका आन्दोलनले यसको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाएका छन्। यस्तो अवस्थामा संस्थाको आकार मात्र ठूलो बनाउने र नम्बर गेममा अल्झिने आक्रामक व्यवसाय  (Aggressive Business) होइन , बल्कि समाजमा सकारात्मक र दिगो परिवर्तन ल्याउने ' प्रभावकारी व्यवसाय ' (Impactful Business) आजको मुख्य आवश्यकता हो। नेपालको लघुवित्त इतिहासलाई हेर्दा यहाँ मुख्य गरी चारवटा मोडलहरू सञ्चालनमा रहेको देखिन्छ। पहिलो हो , बंगलादेशको ग्रामीण बैंक मोडल (Grameen Model) । बिनाधितो , सामूहिक जमानी र के...

स्क्रिनको कृत्रिम हाँसो र रित्तिँदै गएको मन ।

Image
  आर.आर हरिकृष्ण जोशी अभाव र प्रगतिको यो आधुनिक दौडधुपमा हामी बाहिरबाट जति सुखी र खुसी देखिने कृत्रिम प्रयास गरिरहेका छौँ भित्रभित्रै त्यति नै एक्लो, अशान्त र मानसिक तनावको गहिरो दलदलमा भासिँदै गएका छौँ । अनौठो त के छ भने, हातहरूमा भौतिक सुख–सुविधा र विलासिताका नयाँ–नयाँ साधनहरू थपिँदै जाँदा पनि मनको त्यो पुरानो सन्तोष, शान्ति र निश्चल हाँसो बिस्तारै गुम्दै गएको छ । आखिर किन हामीहरु आफूसँग भएका अथाहा र अमूल्य खुसीहरूलाई चटक्कै बिर्सिएर निरन्तर निराशाको अँध्यारो कोठामा खुम्चँदै गइरहेका छौँ त ?  मनोवैज्ञानिकहरूका अनुसार मानिसको दुःखको सबैभन्दा ठूलो कारण नै अरु संग तुलना गर्ने बानी हो । हामी अरूको प्रगतिको चम्किलो र सानदार ग्राफ हेरेर आफ्नो जीवनको सुन्दर बोटलाई आफैँ ओइल्याइरहेका छौँ । विशेषगरी आजको यो भर्चुअल र डिजिटल युगमा त यो समस्या झनै भयावह र पीडादायी बनेर आएको छ । हामी सामाजिक सञ्जालको स्क्रिनमा अरूले पोस्ट गरेका उज्याला, छानिएका र रङ्गीन तस्बिरहरू हेर्छौँ र त्यसकै आधारमा आफ्नो जिन्दगीको भोगाईहरुलाई जोख्न थाल्छौ । कसैको महँगो गाडी, कसैको रोमान्टिक घुमफिर त कसैको सुखी परिवार...

खुसी कुनै गन्तव्य होइन, यो त एउटा दृष्टिकोण हो ।

Image
  आर.आर हरिकृष्ण जोशी