अन्तरवार्ता

 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

लघुवित्तको अबको बाटो इम्प्याक्टफुल बिजनेस ।

Image
आर.आर हरिकृष्ण जोश  नेपालमा गरिबी निवारण , ग्रामीण रोजगारी सिर्जना र आर्थिक समावेशीकरणको प्रमुख संवाहकका रूपमा लघुवित्त (Microfinance) क्षेत्रले झन्डै साढे तीन दशक लामो यात्रा तय गरिसकेको छ। सुरुवाती चरणमा दूरदराजका विपन्न र बैंकिङ पहुँच नभएका समुदायका लागि ' वरदान ' साबित भएको यो क्षेत्र पछिल्ला वर्षहरूमा भने बिभिन्न समीक्षा र चुनौतीको मोडमा उभिएको छ। बजारमा देखिएका विकृति , ग्राहकको ऋणको बहुबैकीङ् र लघुवित्त विरुद्धका आन्दोलनले यसको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाएका छन्। यस्तो अवस्थामा संस्थाको आकार मात्र ठूलो बनाउने र नम्बर गेममा अल्झिने आक्रामक व्यवसाय  (Aggressive Business) होइन , बल्कि समाजमा सकारात्मक र दिगो परिवर्तन ल्याउने ' प्रभावकारी व्यवसाय ' (Impactful Business) आजको मुख्य आवश्यकता हो। नेपालको लघुवित्त इतिहासलाई हेर्दा यहाँ मुख्य गरी चारवटा मोडलहरू सञ्चालनमा रहेको देखिन्छ। पहिलो हो , बंगलादेशको ग्रामीण बैंक मोडल (Grameen Model) । बिनाधितो , सामूहिक जमानी र के...
Read more

जीवनको बिरालो र मोहको जञ्जाल

Image
                आर. आर हरिकृष्ण जोशी  एकजना वृद्ध तपस्वी संसारका सम्पूर्ण सुख, सम्बन्ध र मोह त्यागेर वनबास गएका थिए । उनको उद्देश्य केवल ईश्वरको चिन्तन र आत्मशान्ति प्राप्त गर्नु थियो तर आश्रममा मुसाहरूले दुःख दिन थालेपछि उनले मुसा धपाउन एउटा बिरालो पाले । बिरालोलाई दूधको आवश्यकता परेपछि उनले एउटा गाई ल्याए । गाई त आयो तर त्यसको गोठधन्दा र स्याहारसुसार गर्ने झन्झट थपियो । वृद्धले गाई पालेपछि गाउँलेहरूलाई अर्कै चिन्ताले सतायो भोलि वृद्ध तपस्वी बिरामी भएको खण्डमा गाईको स्याहार कसले गर्छ ? गाईको स्याहार नभएपछि गाई मर्छ र त्यसको पाप हामीले भोग्नु पर्दछ र यस्तो पाप हामीले भोग्नुहुदैन भनेर गाउँलेहरूले ती वृद्ध तपस्वीको गाउँकै एक एकल महिलासँग लगनगाँठो कसिदिए । अनि त के थियो र ? केही वर्षपछि वृद्ध संन्यासी आश्रममै लालाबालाको पिता बने । समयक्रममा उनी मरणासन्न अवस्थामा पुगे । गाउँलेहरूले बिदा हुने बेला आफूहरूलाई केही दिव्योपदेश दिन आग्रह गर्दा उनले भने ‘सबैथोक गर्नु  तर बुढेसकालमा बिरालो झुक्किएर पनि नपाल्नु । त्यही बिरालो पाल्ने रहरले  म पा...
Read more

अहंकारको मूल्य र प्रकृतिको न्याय

Image
    प्रकृतिको आफ्नो एउटा सुन्दर नियम छ जहाँ प्रत्येक प्राणीको आफ्नै अस्तित्व छ , आफ्नै भूमिका छ तर जब मानिसले आफ्नो अहङ्कारको रापमा परेर प्रकृतिको त्यो कोमल सन्तुलनलाई भत्काउन खोज्छ तब नियतिले नसोचेको मूल्य चुकाउन बाध्य हुनुपर्दछ । सन् १९५८ को चीनको त्यो अध्याय अझै पनि इतिहासको एउटा पीडादायी आँसु बनेर उभिएको छ। जब चिनमा भँगेरा हरूलाई त्यहा वाट निर्मुल पार्न लगाईयो तब चिनियाँ आकाशबाट चहकिला र अबोध ती पन्छी सदाका लागि हराए।  निलो आकाश अब शान्त मात्र होइन , सुनसान भयो—जहाँ पहिले चिरबिरले जीवनको ताल दिन्थ्यो , त्यहाँ अब मौनताले डेरा जमायो। मानौं , त्यो धर्तीले आफ्नै स्वर गुमायो , आफ्नै गीत हरायो। तर , केही समयपछि नै धर्तीले त्यो गल्तीको सजाय सुनाउन थाल्यो । भँगेराहरू जो अन्नको सुरक्षाका लागि सिपाही बनेर खटिएका थिए जब तिनको रगतले माटो भिजेको थियो तब बाली खाने किराहरूले आफ्नो साम्राज्य फैलाए। फाँटहरूमा सुनौलो धानको सट्टा अनिकालको कालो बादल मडारियो। त्यही भँगेरा जसलाई निर्मुल बनाउदा मानिसहरूले उत्सव मनाएका थिए समयको अन्तरालमा   तिनकै अभावमा मानिसहरू भोकभोकै ...
Read more